5 Aralık 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye’de arazi düzenlemeleri konusunda önemli bir gelişmeyi beraberinde getirdi.
Bu düzenleme, İmar Hakkı Kanunu’na “imar hakkı aktarımı” tanımının eklenmesini içeriyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü, bu kapsamda hazırladığı “Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik Değişikliği”ni Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe soktu.
Bakan Murat Kurum, yeni düzenlemeyle ilgili sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, vatandaşların mağduriyetlerini gidereceklerini belirtti.
Uzun yıllardır süregelen sorunları çözmek adına atılan bu adımın, kamu hizmet alanında kalan parsellerin durumunu iyileştireceğini vurguladı.
Kurum, bu değişiklikle birlikte kamu kurumlarının da ihtiyaç duyduğu alanlara sahip olacağını ve bu durumun topluma fayda sağlayacağını ifade etti.
Düzenleme ile birlikte vatandaşların, kamu hizmet alanına denk gelen parsellerinin imar hakkı değerleri belirlenecek ve bu haklar, imar planında belirtilen alanlara aktarılacak.
Özellikle 2019 yılı öncesinde yapılan imar planı uygulamaları ve Kamu Ortaklık Payı (KOP) hisselendirmesi sonucunda elde edilemeyen parsellerin durumu, bu yeni düzenleme ile ele alınarak, vatandaşların mülkiyet hakları korunacak.
Daha önce kamulaştırılmayan parseller arasında okul, hastane, belediye hizmet alanı gibi kamu hizmet alanları da yer alıyor.
Yapılaşma hakkının verilememesi nedeniyle ortaya çıkan hukuki anlaşmazlıkların giderilmesi de sağlanacak.
Bu sayede, imar hakkı aktarımı sayesinde vatandaşların kullanamadığı parsel veya hissesine karşılık gelen hakları, imar planı ile belirlenen başka bir alanda kullanabilecekler.
Bu durum, hem vatandaşların imar hakkına kavuşmasına olanak tanıyacak hem de kamuya yeni hizmet alanları kazandıracak.
Düzenleme çerçevesinde, imar hakkı aktarımında vatandaşların mülkiyetine müdahale edilmeyecek. İmar hakkının aktarımı, taşınmaz sahiplerinin karşılıklı rızası ile gerçekleştirilecek.
Tüm süreçler, Kamulaştırma Kanununa uygun olarak, bağımsız değerleme kuruluşları tarafından gerçekleştirilecek. Bu yöntemle, kamu ile vatandaşlar arasında ortaya çıkabilecek hukuki sorunlar, her iki taraf için mali yük oluşturmadan çözüme kavuşturulacak.
İmar hakkı aktarım süreçleri, yerel yönetimler ve bakanlıklar tarafından yürütülecek.
Ayrıca, onaylanan parselasyon planlarının Bakanlık tarafından geliştirilen Parselasyon İzleme Denetleme Sistemi (PARSİD) aracılığıyla izlenmesi zorunlu hale getirildi.
Bu sistem sayesinde, vatandaşlar taşınmazlarını ilgilendiren parselasyon işlemleri hakkında e-Devlet üzerinden bilgi alabilecek ve itirazlarını da kolayca yapabilecek. Böylece, arazi düzenlemeleri sürecindeki şeffaflık artırılmış olacak.
